Stripping - tradycyjne leczenie chirurgiczne żylaków

W wielu sytuacjach, gdy żylaki są np. zbyt rozległe, duże, nie można zastosować metody obliteracji, wtedy nieodzowna staje się operacja. Obecnie opracowano wiele metod operacji żylaków. W Polsce i nie tylko, najczęściej stosowaną metodą operacji jest tzw. stripping żyły odpiszczelowej (metoda Babcocka). Polega ona na usunięciu żyły odpiszczelowej, a w dalszym etapie na usunięciu żylaków i przecięciu niewydolnych żył przeszywających.
 

Krótka patogeneza żylaków

Krew z kończyn dolnych odpływa w stronę serca dwoma drogami. Poprzez układ żył głębokich, które zwykle towarzyszą tętnicom (przepływa przez nie ok. 80% krwi) oraz przez układ żył powierzchownych (głównie przez wspomnianą wcześniej żyłę odpiszczelową, w mniejszej ilości przez żyłę odstrzałkową). Oba układy tj. głęboki i powierzchowny łączą żyły przeszywające.

Jaki jest przepływ w żyłach kończyn dolnych i dlaczego powstają żylaki?

Krew żylna w kończynach dolnych płynie z układu powierzchownego (z „dorzecza” żyły odpiszczelowej) poprzez żyły przeszywające do układu głębokiego. Układem głębokim odpływa w stronę serca. Część krwi płynie jednak żyłą odpiszczelową w stronę pachwiny, gdzie żyła ta wpada do żyły biodrowej. Aby następował sprawny przepływ krwi muszą być sprawne zastawki zarówno żył powierzchownych jak i przeszywających. Według etiologii przewlekłej choroby żylnej, gdy zastawki ulegają zniszczeniu, krew zaczyna zalegać w kończynach, dochodzi do poszerzenia żył i stopniowo powstają żylaki.

Jak przebiega operacja i dlaczego usuwa się żyłę odpiszczelową?

Wspomniana wcześniej żyła odpiszczelowa, gdy ma niesprawne zastawki przestaje spełniać swoją funkcję. Jedyną metodą pozbycia się żylaków staje się wycięcie tej żyły i usunięcie jej poszerzonych drobnych dopływów, czyli żylaków. Usuwanie żyły odpiszczelowej metodą Babcocka polega na chirurgicznym odsłonięciu w pachwinie jej końcowego odcinka i podwiązaniu jej w miejscu, w którym uchodzi ona do żyły udowej. Następnie należy odszukać w okolicy kostki przyśrodkowej początkowy odcinek żyły odpiszczelowej. W kolejnym etapie do wnętrza żyły od strony kostki wprowadza się tzw. sondę, czyli cienki drut zakończony główką/oliwką, którą przeprowadza się przez światło żyły, aż do miejsca podwiązania w pachwinie. W momencie przecięcia obu końców żyły i przywiązaniu ich do sondy wyciąga się sondę wraz z całą nawiniętą żyłą odpiszczelową.

Gdy już pozbyliśmy się żyły odpiszczelowej, kolejnym etapem operacji jest wykonywanie małych, kilkumilimetrowych nacięć i wyciągnięcie żylaków (zastosowanie metody miniflebektomii) oraz przecięciu niewydolnych, z uszkodzonymi zastawkami, żył przeszywających. Po zakończeniu operacji chirurg nakłada opatrunki oraz owija nogę bandażem elastycznym, nakładając go tak, aby zachować stopniowany ucisk w celu lepszego przepływu krwi. Czasami rozważa się także stripping drugiej żyły powierzchownej - odstrzałkowej. Jednak ze względu na dużą liczbę odmian przebiegu anatomicznego tej żyły oraz konieczność leżenia na brzuchu w czasie operacji, nie jest to typowe postępowanie.

Kriochirurgia - usuwanie żylaków metodą zamrażania

Kriostripping zwany inaczej metodą la Piverte’a jest nowoczesną, stosowaną od kilkunastu lat, jedną z odmian strippingu. W metodzie tej w czasie usuwania żyły odpiszczelowej zamiast zwykłej stosuję się sondę ochłodzoną do -  80°C. Poprzez krótkie 2-3 mm nacięcia wzdłuż żyły wprowadza się sondę. Gdy warstwa wewnętrzna żyły przyklei się do główki, sondę usuwa się wraz z żyłą. W ten sposób kawałek po kawałku usuwa się całą żyłę. Kriochirurgia żył pozwala zmniejszyć ilość powikłań np. krwiaków. Zalety metody to niewielkie cięcie skórne i krótki czas operacji. Następnie po zamrożeniu przez cięcia na udzie i podudziu usuwa się poszczególne żylaki.

Wygląd nogi po operacji

Większość pacjentów przed operacją zadaje sobie pytanie ile będzie nacięć na nodze i jakie pozostaną blizny. Liczba nacięć oczywiście zależna jest od wielkości i rozległości żylaków. Jednak trudno przewidzieć ich liczbę przed operacją. Większość nacięć koniecznych do usunięcia żylaków jest bardzo mała. Zwykle zabezpiecza się je małymi, kosmetycznym szwami lub często za pomocą specjalnych plastrów. Tak, więc, liczba blizn zwykle jest niewielka i noga wygląda ładnie. U osób starszych blizny praktycznie od razu są niewidoczne, u osób młodszych zanikają po kilku miesiącach.

Obawy i wątpliwości

Podsumowując, trzeba podkreślić, że jak dotąd operacja (stripping) to najbardziej skuteczny sposób leczenia żylaków. Oczywiście po operacji, nawet tej w pełni prawidłowo wykonanej, mogą pojawić się nowe żylaki. Jest to zjawisko wynikające z naturalnie przebiegającego procesu chorobowego, często trudne do przewidzenia. Szacuje się, że żylaki ponownie pojawiają się od 40% nawet do 80% operowanych. Na szczęście nowe żylaki zwykle są drobne i niegroźne. Można z powodzeniem usunąć je ambulatoryjnie metodą obliteracji lub miniflebektomii, bez pozostawiania szpecących blizn. Także obawy, że po usunięciu żyły odpiszczelowej, krew nie będzie miała jak odpływać są bezzasadne, gdyż większość krwi i tak odpływa żyłami głębokimi.

W niektórych przypadkach lekarz podejmujący się operacji proponuje usuwanie tylko części żyły odpiszczelowej (na odcinku od pachwiny do kolana), z pozostawieniem odcinka znajdującego się poniżej kolana. Wiąże się to z chęcią zachowania tejże żyły u osób mających np. miażdżycę naczyń wieńcowych (naczynia odżywcze dla serca), aby móc wykorzystać ją w przyszłości np. do wykonania zespolenia omijającego tzw. ”bypassu”.