Przewlekła niewydolność żylna

Przewlekła niewydolność żylna to powikłanie niektórych chorób żył, jak zakrzepica żylna, żylaki kończyn. Może być wynikiem wrodzonego defektu zastawek żylnych. Do pojawienia się objawów choroby może przyczynić się nieodpowiedni tryb życia. Leczenie przewlekłej niewydolności żylnej polega na leczeniu chirurgicznym żył, np. skleroterapii, oraz leczeniu niefarmakologicznym, poprzez stosowanie np. opasek uciskowych.

 

Przyczyny przewlekłej niewydolności żylnej

W przewlekłej niewydolności żylnej dochodzi do miejscowego braku przepływu krwi w żyłach, które może być wynikiem wstecznego przepływu krwi w żyłach bądź miejscowego zwężenia lub niedrożności naczynia. Schorzenie to może być powikłaniem żylaków kończyn dolnych, wrodzonego uszkodzenia i niewydolności zastawek żylnych, zespołu pozakrzepowego, który jest wynikiem zakrzepicy żył głębokich. Do niewydolności żylnej może dojść w wyniku ucisku zewnętrznego na żyłę.

Do czynników sprzyjających pojawieniu się przewlekłej niewydolności żylnej, zalicza się:

• Wiek,
• Płeć – częściej zapadają na nią kobiety,
• Praca stojąca lub siedząca,
• Zaparcia,
• Płaskostopie,
• Ciąża (ucisk płodu na naczynia miednicy mniejszej),
• Otyłość,
• Zażywanie doustnych środków antykoncepcyjnych,
• Czynniki dziedziczne – ryzyko 40% u osoby, której jedno z rodziców chorowało na żylaki; 90%, gdy chorowało oboje rodziców.

Objawy przewlekłej niewydolności żylnej

Objawy choroby są różne. Mogą być one niespecyficzne, a więc niecharakterystyczne dla tego schorzenia, lub specyficzne, a więc typowe dla niewydolności żylnej.

Objawy niecharakterystyczne:

• Parestezje,
• Świąd skóry,
• Bolesne skurcze mięśni łydek, które nasilają się w nocy, w pozycji stojącej lub siedzącej i przy wysokiej temperaturze powietrza,
• Uczucie ciężkich nóg,
• Ból wzdłuż chorej żyły oraz tzw. zespół niespokojnych nóg.

Objawy charakterystyczne dla choroby to:

• W początkowym stadium teleangiektazje, a więc poszerzone drobne naczynia krwionośne,
• Wraz z rozwojem choroby pojawiają się widoczne na skórze niebieskoszare żyły poszerzone i kręte,
• Obrzęk kończyny – na początku choroby ustępuje po odpoczynku, z czasem stały,
• Przebarwienia skóry o kolorze rdzawobrązowym w przyśrodkowej części podudzi,
• Owrzodzenie podudzi, na początku w 1/3 goleni, po stronie przyśrodkowej. W bardziej zaawansowanej chorobie może obejmować cały obwód kończyny,
• Ogniska zaniku białego, które pokryte są cienkim, łatwo ulegającym uszkodzeniu naskórkiem.

Diagnostyka i leczenie przewlekłej niewydolności żylnej

Diagnostyka głównie opiera się na występujących objawach oraz badaniu fizykalnym. Bardzo często wykonywane jest badanie USG dopplerowskie kończyn. W celu oceny, na jakim stopniu zaawansowania jest choroba, stosuje się niektóre pomocnicze badania, jak próba Perthesa, próba Pratta czy próba Trendelenburga.

Leczenie przewlekłej niewydolności żylnej powinno opierać się przede wszystkim na leczeniu niefarmakologicznym. Istotna jest zmiana trybu życia, tj. zwiększenie aktywności fizycznej, poprzez spacery, jazdę na rowerze czy pływanie. Należy także starać się unikać zaparć. Ważne są także zmiany w trybie pracy, tzn. nieprzebywanie zbyt długo w bezruchu, jeżeli to możliwe wykonywanie ćwiczeń na mięśnie łydek oraz stosowanie podnóżka. Na chorą kończynę powinny być stosowane opaski uciskowe lub pończochy uciskowe. Zaleca się także masaże nóg. Leczenie farmakologiczne opiera się na stosowaniu preparatów miejscowych z wyciągiem z kasztanowca, rutyną, escyną czy diosminą. W przypadku występowania owrzodzeń podudzi do leczenia stosuje się pentoksyfilinę.

W przewlekłej niewydolności żylnej w bardziej zaawansowanych stanach wykonywane są zabiegi chirurgiczne. Są to: stripping, a więc usunięcie zmienionej chorobowo żyły, zamknięcie żylaków – tzw. skleroterapia, czy chirurgia plastyczna zastawek żylnych. Leczenie chirurgiczne niewydolności żylnej przeciwwskazane jest w przypadku, gdy niedrożność dotyczy żył głębokich.