Leczenie żylaków w czasie ciąży

Żylaki w ciąży to problem, który dotyka około 40% ciężarnych kobiet. W tym czasie kobieta jest szczególnie narażona na ryzyko wystąpienia żylaków, m.in. z powodu wzrastającej wagi ciała i ucisku płodu na żyłę główną. Sine, powrózkowate zgrubienia na nogach, pojawiające się wzdłuż linii żył nie tylko brzydko wyglądają, ale również swędzą i mogą prowadzić do poważnej choroby, jaką jest zakrzepica żył. Jak zatem dbać o nogi i w jaki sposób leczyć żylaki w okresie ciąży? Jeżeli interesują cię odpowiedzi na te pytania, przeczytaj poniższe informacje.

Żylaki w ciąży – dlaczego powstają?

Żylaki to widoczne pod skórą chorobliwie poszerzone żyły, które powstają wtedy, gdy krew z kończyn dolnych ma trudności w przepływie do serca i zalega w naczyniach żylnych, rozpychając je i powodując obrzmienia. Żylaki w ciąży pojawiają się u kobiet dość często. Ryzyko wystąpienia żylaków w ciąży wzrasta, gdy:

• masz predyspozycje genetyczne ku ich wystąpieniu – jeśli w twojej rodzinie na żylaki cierpiała mama bądź babcia, wzrasta prawdopodobieństwo pojawienia się żylaków również u ciebie;
• już przed ciążą miałaś problemy z żylakami lub z inną chorobą krążeniowo-naczyniową;
• obecna ciąża jest ciążą kolejną (nie pierwszą);
• masz nadwagę;
• spędzasz dużo czasu w pozycji pionowej – stojąc albo siedząc;
• prowadzisz mało aktywny tryb życia, w którym nie ma miejsca na sport i ruch.

Zdrowe żyły transportują krew obwodową w kierunku serca. Ponieważ w dolnych partiach ciała krew musi przeciwdziałać siłom grawitacji, innymi słowy – musi być pompowana pod górę, w żyłach są zastawki, które zapobiegają cofaniu się krwi. Jeśli zastawki nie domykają się, krew spływa do splotów żylnych, znajdujących się w nogach, odbycie i sromie, tworząc tam rozdęcia i obrzmienia. Ciąża sprzyja powstawaniu żylaków z kilku powodów:

• ucisk powiększającej się macicy i rozwijającego się płodu na naczynia żylne w miednicy powoduje utrudniony odpływ krwi z dolnych partii ciała;
• zwiększenie objętości krążącej w obiegu krwi o około 1 litr – im więcej krwi do przepompowania, tym bardziej wydolne muszą być zastawki żylne i inne mechanizmy pompujące, m.in. mięśnie nóg;
• „przeprogramowanie hormonalne” u kobiet w czasie ciąży – wzrasta stężenie progesteronu, żeńskiego hormonu płciowego, który powoduje rozkurczanie się mięśni gładkich w ścianach żył i skutkuje zmniejszeniem sprężystości naczyń żylnych.

Najczęściej żylaki w ciąży pojawiają się na kończynach dolnych. Zdarza się jednak i tak, że mogą występować na wargach sromowych i w pochwie oraz w odbycie (hemoroidy). Żylaki pochwy w ciąży oraz żylaki odbytu są dość niebezpieczne, z uwagi na możliwość ich pęknięcia i ryzyko wystąpienia krwawienia.
 

Żylaki w ciąży – profilaktyka

Wystąpieniu żylaków w czasie ciąży można skutecznie przeciwdziałać. Jeśli należysz do grupy ryzyka lub zauważysz u siebie pierwsze objawy choroby, np. uczucie ciężkości nóg, pajączki, opuchnięcia łydek czy skurcze w nogach, poważnie potraktuj poniższe zalecenia:

• kontroluj swoją wagę;
• unikaj długiego siedzenia i stania;
• nie zakładaj nogi na nogę;
• kładź się z nogami lekko uniesionymi w górę (podłóż pod nogi poduszkę);
• regularnie pływaj lub przynajmniej spaceruj pół godziny dziennie;
• rób masaże stóp i łydek;
• nie dźwigaj ciężkich rzeczy;
• noś buty z szerokimi noskami i na niewysokich obcasach;
• nie wkładaj uciskającej i krępującej ruchy odzieży;
• unikaj gorących kąpieli, sauny, solarium i długiego opalania;
• łykaj leki, zawierające w swym składzie rutynę, która wzmacnia ściany naczyń krwionośnych;
• ogranicz spożycie soli.

Żylaki w ciąży – leczenie

Możliwości leczenia żylaków w czasie ciąży są, niestety, dość mocno ograniczone. Nie zaleca się np. operacyjnego usuwania żylaków w okresie ciąży. Zabiegi chirurgiczne na żylakach można wykonywać dopiero po porodzie, a gdy kobieta karmi piersią, po okresie karmienia. Także nie jest wskazane leczenie farmakologiczne. Każda interwencja lekowa w organizm kobiety ciężarnej niesie bowiem ryzyko oddziaływania na płód. Chociaż wiele leków przeciwżylakowych nie było testowanych w ciąży, ich zażywanie przez kobiety ciężarne musi odbywać się pod okiem specjalisty.  

Bardzo dobrym sposobem na łagodzenie bólu nóg i zapobieganie żylakom w ciąży jest noszenie specjalnych rajstop przeciwżylakowych albo pończoch, które masują zalegającą krew. Dobre rajstopy muszą mieć odpowiedni ucisk, nie powinny być dlatego ani za duże, ani za małe. Dobrze, gdy są zrobione na miarę, na podstawie recepty lekarza. W chorobie żylakowej w czasie ciąży pomaga tez stosowanie kremów i żeli, zawierających wyciąg z kasztanowca. Zwiększa on napięcie ścian naczyń krwionośnych, łagodzi obrzęki nóg i działa przeciwzapalnie. Trzeba jednak pamiętać, że maści uśmierzają ból, ale nie usuną już istniejących żylaków.  
 
Czasami żylaki po okresie ciąży ustępują samoistnie. Jeśli jednak tak się nie stanie, należy skonsultować się z lekarzem specjalistą. Może on wówczas zlecić leczenie farmakologiczne, zabieg operacyjny albo skleroterapię. Trzeba jednak zawsze pamiętać, że żylaki to nie tylko defekt kosmetyczny, ale też poważna choroba, która zlekceważona może prowadzić do powikłań, a nawet zagrożenia życia.