Leczenie zakrzepicy żył powierzchownych

Zakrzepica żył jest to choroba zwykle o łagodnym przebiegu, spowodowana zapaleniem i powstawaniem niewielkich zakrzepów w powierzchownych, umiejscowionych tuż pod skórą żyłach. Zakrzepica żył powierzchownych występuje najczęściej w obrębie kończyn dolnych. Może pojawić się zarówno w żyłach zmienionych żylakowato, jak i w żyłach o prawidłowej budowie. Jest chorobą dość bolesną, a nieleczona może prowadzić nawet do zatorowości płucnej.
 

Zakrzepica żył powierzchownych

Istotą zakrzepicy żylnej jest powstawanie skrzeplin w świetle żył, najczęściej w żyłach głębokich goleni. Zajmują one początkowo niewielkie naczynia i stopniowo narastając, mogą rozprzestrzeniać się na żyłę podkolanową, udową i biodrową. Zdarza się, że proces zapalny może dotyczyć też żył klatki piersiowej czy kończyn górnych, jednak z reguły jest on spowodowany zabiegami diagnostycznymi czy leczniczymi, np. po podłączeniu kroplówki czy założeniu elektrody do stymulacji serca.

Najczęściej jednak zakrzepica żył występuje w obrębie kończyn dolnych. Jeśli zakrzepica dotyczy żył powierzchownych, skrzeplina jest ściśle związana ze ścianą żylną, dzięki czemu nie odrywa się tak łatwo i nie zagraża powikłaniami zatorowymi. Zapalenie żył powierzchniowych może nawracać w tym samym miejscu w obrębie kończyny lub w innym. Mówi się wówczas o tzw. wędrującym zakrzepowym zapaleniu żył.

Zakrzepica żył powierzchownych jest rozpoznawana u pacjentów w różnym wieku, jednak najczęściej zdarza się u osób dorosłych. Częściej dotyka mężczyzn niż kobiety. Prawidłowe leczenie zakrzepicy żył powierzchownych skutkuje ustąpieniem objawów choroby już w ciągu 1-2 tygodni. Nieleczona zakrzepica żył powierzchownych może się rozszerzać i obejmować układ żył głębokich, co jest już znacznie bardziej niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia.

Czynniki sprzyjające wystąpieniu choroby

Zakrzepica żył powierzchownych spowodowana jest powstawaniem zakrzepów wewnątrz naczyń żylnych. Pojawienie się zakrzepu w świetle żyły powoduje zatrzymanie przepływu krwi w tym naczyniu i rozwój stanu zapalnego. Powstawaniu zapalenia żył powierzchniowych sprzyjają następujące czynniki:

• zwolnienie przepływu krwi w żyłach;
• żylaki kończyn dolnych;
• długotrwałe unieruchomienie kończyny, np. z powodu założenia gipsu czy hospitalizacji;
• otyłość;
• niewydolność serca;
• uszkodzenie ściany naczynia żylnego, np. przez wykonanie zastrzyku dożylnego;
• nadpłytkowość krwi i zaburzenia krzepnięcia;
• palenie tytoniu;
• zażywanie doustnych hormonalnych leków antykoncepcyjnych;
• rozległe oparzenia;
• ciężkie urazy lub infekcje;
• ciąża;
• choroba nowotworowa.

Zakrzepica – objawy

Objawy zakrzepicy żył są dość charakterystyczne i stosunkowo łatwo je rozpoznać. Zapalenie żył powierzchniowych obejmuje zmiany w jednym lub kilku naczyniach żylnych. Często daje odczyn zapalny w ścianie naczynia żylnego i otaczających je tkankach. W świetle naczynia powstaje skrzeplina. Dolegliwości mogą przybierać charakter przewlekły z okresami poprawy i nawrotów, trwającymi od kilku do kilkunastu miesięcy.

Pierwsze objawy zakrzepicy żył to: wyczuwalne stwardnienie w przebiegu żyły, ból, tkliwość i zaczerwienienie wokół naczynia żylnego. Objęta zapaleniem żyła wyraźnie twardnieje i jest łatwo wyczuwalna pod skórą. Czasem może przypominać sznurek lub rząd koralików z pogrubieniami. Zaawansowane stadium choroby objawia się podwyższeniem temperatury, złym samopoczuciem i podwyższoną leukocytozą. Zakrzepicy żył powierzchownych w około 25% przypadków towarzyszy zakrzepica żył głębokich.

Leczenie zakrzepicy

Leczenie zakrzepicy żył powierzchownych ma na celu jak najszybsze zlikwidowanie choroby i niedopuszczenie do jej rozprzestrzenienia się na układ żył głębokich. Niewielkie zapalenie żył potrafi ustąpić samoistnie. Jednak częściej trzeba jednak wprowadzić leczenie ogólne, a w przypadku zaawansowanego stadium choroby – leczenie operacyjne.
Leczenie ogólne zakrzepicy żył polega na:

• ograniczeniu aktywności ruchowej i wypoczywaniu z nogami uniesionymi w górę;
• zaprzestaniu palenia tytoniu i przyjmowania doustnych leków antykoncepcyjnych przez kobiety;
• stosowaniu pończochy uciskowej lub bandaży elastycznych na chorą kończynę;
• używaniu miejscowo maści przeciwzapalnych z heparyną;
• stosowaniu niesterydowych leków przeciwzapalnych;
• zażywaniu leków przeciwzakrzepowych i flebotropowych;
• podawaniu leków przeciwbólowych.

Operacyjne leczenie zakrzepicy żył powierzchownych zaleca się wówczas, gdy zapalenie objęło ujścia żył podskórnych do układu żył głębokich. Występuje wtedy duże ryzyko oderwania się końcowego odcinka skrzepliny i nastąpienia zatorowości płucnej.