Dostępne sposoby leczenia żylaków

Żylaki kończyn dolnych to problem wielu ludzi. Nieleczone mogą powodować wiele groźnych następstw. Niestety wciąż często traktowane są jedynie jako defekt kosmetyczny i bagatelizowane, podczas gdy mogą one przekształcić się w owrzodzenia i być przyczyną zmian nowotworowych. Istnieje wiele metod leczenia żylaków, jak leczenie zachowawcze, obliteracyjne lub chirurgiczne, a wybór jednej z nich jest uzależniony od stopnia zaawansowania choroby. Powinien być wybrany przez lekarza w uzgodnieniu z pacjentem.

Metody leczenia żylaków - leczenie zachowawcze

Celem leczenia zachowawczego jest ułatwienie odpływu krwi z chorej kończyny. Jednym z podstawowych sposobów zachowawczego leczenia żylaków jest po prostu zrezygnowanie ze złych nawyków i zmiana stylu życia. Zaleca się:

• zwiększenie aktywności fizycznej - regularne ćwiczenia fizyczne, spacery, jazda rowerem, pływanie, unikanie sportów wzmagających pracę tłoczni brzusznej, takich jak podnoszenie ciężarów, wioślarstwo;
• jak najczęstsze odpoczywanie z kończynami uniesionymi powyżej poziomu serca;
• unikanie długotrwałego stania oraz siedzenia bez ruchu, zwłaszcza z nogą założoną na nogę; utrzymywanie należnej masy ciała;
• prawidłowa dieta z odpowiednią ilością błonnika, unikanie zaparć;
• noszenie odpowiedniego obuwia z obcasem nie wyższym niż 3 – 4 cm;
• unikanie gorących kąpieli, sauny, solarium oraz długotrwałego przebywania w wysokich temperaturach.

Do bardzo skutecznych metod leczenia żylaków kończyn dolnych zaliczane jest leczenie stopniowanym uciskiem, czyli tzw. kompresjoterapia. Bardzo ważne w tej metodzie jest, żeby ucisk wywierany na kończynę zmniejszał się w kierunku pachwiny. Dzięki temu uzyskuje się m. in.:

• zwiększenie prędkości przepływu krwi w naczyniach żylnych,
• zmniejszenie średnicy żył,
• poprawę wydolności zastawek żylnych, co zapobiega cofaniu się krwi,
• zmniejszenie obrzęków.

Leczenie zachowawcze zalecane jest często chorym, którzy z różnych powodów nie mogą zostać poddani  leczeniu operacyjnemu, a także kobietom w ciąży i karmiącym matkom. Niewskazana jest natomiast przy niedokrwieniu kończyny, stanach zapalnych skóry oraz w nowo rozpoznanej zakrzepicy żył głębokich.

Do leczenia  stopniowanym uciskiem wykorzystywane są opaski (bandaże), a także pończochy i rajstopy elastyczne. Zaletą pończoch elastycznych jest przede wszystkim łatwość ich stosowania. Rozmiar i stopień ucisku dobierane są przez lekarza indywidualnie dla każdego chorego. Należy je zakładać na nieobrzęknięte kończyny, rano, przed wstaniem z łóżka, nosić podczas chodzenia, stania i siedzenia i zdejmować przed udaniem się na spoczynek.

Żylaki - metody leczenia. Skuteczność leczenia farmakologicznego

Wśród stosowanych preparatów dużą rolę odgrywają tzw. leki flebotropowe, które m. in. poprawiają napięcie i zmniejszają przepuszczalność ścian naczyń, co wpływa na zmniejszenie obrzęków. Wiele z nich zawiera naturalne substancje otrzymywane z owoców cytrusowych lub wyciągi z kasztanowca. Leki te są najbardziej skuteczne we wczesnym okresie choroby. Łagodzą jej objawy, przez co zmniejszają dolegliwości i poprawiają jakość życia chorych. Nie wpływają jednak na przyczyny i nie mogą zastąpić innych metod leczenia zaawansowanej choroby żylakowej.

Leczenie obliteracyjne żylaków kończyń dolnych

Leczenie obliteracyjne, czyli skleroterapia, polega na wstrzyknięciu do poszerzonej żylakowato żyły substancji chemicznej, która uszkadzając śródbłonek prowadzi do powstania reakcji zapalnej i zarośnięcia naczynia. Prawidłowo przeprowadzony zabieg skleroterapii daje zazwyczaj bardzo dobre wyniki leczenia. Wskazaniem do zastosowania skleroterapii są zarówno względy kosmetyczne przy występujących teleangiektazjach i poszerzeniu żył siatkowatych, jak i żylaki kończyn dolnych oraz ich powikłania. Metoda ta jest przeciwwskazana u osób uczulonych na środek obliterujący, chorych na choroby układowe, zakrzepicę żył głębokich, w rozległych bakteryjnych zakażeniach skóry i w krytycznym niedokrwieniu kończyny.

Leczenie operacyjne

Wskazaniami do chirurgicznego leczenia żylaków są:

• dolegliwości związane z ich występowaniem,
• nawracające zapalenia żylaków,
• krwotoki z żylaków,
• powikłania choroby żylakowej w postaci owrzodzeń,
• powiększanie się żylaków pomimo leczenia zachowawczego,
• rozległe zmiany powodujące poważny defekt kosmetyczny.

W zależności od rozległości zmian operacja może polegać na całkowitym lub częściowym usunięciu jednej z żył powierzchownych (odpiszczelowej lub odstrzałkowej), podwiązaniu żył przeszywających (łączących układ żył powierzchownych z układem głębokim), albo na usunięciu lub obliteracji poszczególnych żylaków.

Leczenie operacyjne żylaków jest przeciwwskazane m. in. u chorych ze skazą krwotoczną, niedrożnością żył głębokich, a także przy niedokrwieniu kończyny. Niestety, leczenie operacyjne nie usuwa przyczyny choroby, a jedynie jej następstwa, tak więc nawet po prawidłowo wykonanym zabiegu u ok. 30% operowanych występują nawroty żylaków kończyn dolnych.

Wyboru metody leczenia żylaków powinien dokonać lekarz razem z pacjentem, biorąc pod uwagę występujące objawy, wyniki badań obrazowych i prób czynnościowych, oraz brak u chorego przeciwwskazań do wybranego sposobu leczenia.