Czym są hemoroidy?

Hemoroidy, czyli precyzyjniej choroba hemoroidalna (choroba guzków krwawniczych odbytu, żylaki odbytu) to najczęstsze schorzenie proktologiczne. Stanowi poważny problem społeczny, szczególnie w krajach wysoko rozwiniętych i rozwijających się. Jest to choroba aktualnie traktowana jako cywilizacyjna i ma bezsprzeczny związek z prowadzonym trybem życia. Niestety wiele osób ukrywa hemoroidy, zapomina, że nieleczone żylaki odbytu mogą stać się przyczyną poważnych chorób i powodować zmiany nowotworowe.

Czym są hemoroidy?

Termin hemoroidy wywodzi się z dwóch słów greckich: hem (krew) i rhoos (przepływ) i oznacza krwawienie. W polskiej nomenklaturze nazywa brzmi: guzki krwawnicze odbytu, zaś zespół objawów klinicznych towarzyszący zmianom patologicznym w tych guzkach określa się jako chorobę guzków krwawniczych odbytu czyli chorobę hemoroidalną. W życiu codziennym zarówno wśród chorych, jak i lekarzy powszechnie używanymi innymi nazwami tego schorzenia są żylaki odbytu, żylaki odbytnicy czy krwawnice.

Guzki krwawnicze odbytu są to fizjologicznie występujące twory naczyniowe o charakterze gęstego splotu naczyń, znajdujące się w błonie śluzowej odbytnicy. Są to struktury o budowie ciał jamistych średnicy ok. 10 mm. Zadaniem tego splotu jest uszczelnianie odbytnicy razem z wewnętrznym i zewnętrznym zwieraczem odbytu. Splot znajduje się około 3-4 cm powyżej odbytu w kanale odbytu i normalnie nie można go wyczuć palcem podczas badania.

Kiedy można mówić o występowaniu hemoroidów?

O występowaniu żylaków odbytu medycyna mówi dopiero wówczas, gdy w splocie naczyń dochodzi do zatrzymania krwi i nie może ona swobodnie znaleźć ujścia. Skutkiem tego małe tętniczki ciała jamistego transportują krew o jasno czerwonym kolorze zawierającą tlen, rozszerzają się i tworzą – najczęściej w typowych miejscach – guzkowate wypukłości w błonie śluzowej.

Częstość występowania występowania żylaków odbytu

Hemoroidy to najczęstsza choroba odbytu. Cierpi na nią 30-50% ludzi. Jej częstość wzrasta z wiekiem, dlatego prawie 60% osób po 40. r.ż. jest dotkniętych tym problemem. Szacuje się, że co setny pacjent zasięgający porady lekarza pierwszego kontaktu ma dolegliwości spowodowane guzkami krwawniczymi.

Czynniki sprzyjające rozwojowi żylaków odbytu - przyczyny hemoroidów

Najczęstszym czynnikiem ryzyka sprzyjającym wystąpieniu hemoroidów są przewlekłe lub nawracające zaparcia stolca, powodujące ucisk twardych mas kałowych na wewnątrzodbytnicze sploty naczyniowe oraz wymagające zwiększonego parcia podczas defekacji. Duże znaczenie odgrywa także siedzący tryb życia, dlatego szczególnie narażone są osoby mające siedzący charakter pracy. Do innych czynników zaliczamy:

• predyspozycję genetyczną,
• nadużywanie alkoholu,
• wiek (wraz z wiekiem ryzyko wzrasta),
• stany utrudniające odpływ krwi z żyły odbytniczej do głównej dolnej na skutek zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej lub bezpośredniego ucisku na naczynia (ciąża, guz w jamie brzusznej, otyłość, marskość wątroby, niewydolność krążenia, nadciśnienie tętnicze), - negatywne nawyki związane z defekacją, takie jak wstrzymywanie parcia na stolec, odwlekanie defekacji, niecałkowite opróżnianie odbytnicy, długotrwałe siedzenie w toalecie czy silne parcie,
• wysoki status społeczny,
• płeć żeńska (niektórzy autorzy podają jednak, że częstość występowania choroby jest równa u obu płci).

Objawy żylaków odbytu

Głównymi objawami choroby hemoroidalnej są krwawienia z odbytu oraz wypadanie guzków. Jeśli nie ma współistniejącego stanu zapalnego lub zakrzepicy w obrębie guzka, zmiany są w większości niebolesne. Ból pojawia się okresowo podczas defekacji lub podczas zaostrzeń. Może wówczas dołączyć się także:

• świąd w okolicy odbytu,
• obrzęk,
• brudzenie bielizny kałem lub surowiczo-śluzową wydzieliną.

W postawieniu rozpoznania bardzo duże znaczenie ma obecność krwawienia z odbytu i jego charakter. Kolor krwi oraz stopień jej zmieszania ze stolcem są jednym z głównych czynników różnicujących hemoroidy od guzów jelita grubego. Występowanie jasnej, świeżej krwi na powierzchni stolca lub papierze toaletowym to charakterystyczny objaw krwawienia z hemoroidów.

Pamiętać jednak należy, że krwawienie o takich cechach nie wyklucza w 100% istnienia nowotworu, dlatego też każdy pacjent z krwawieniem powinien mieć wykonane badanie endoskopowe. Okresowo takie krwawienia mogą być bardziej obfite, ale nie zagrażają one życiu pacjenta, ani zwykle nie są przyczyną niedokrwistości z niedoboru żelaza.

Skala zaawansowania choroby guzków krwawniczych

• Zaawansowanie choroby hemoroidalnej ocenia się na podstawie położenia guzków hemoroidalnych w stosunku do linii zębatej. Najczęściej używana jest 4-stopniowa skala, opracowana przez Parksa: 
1 stopień – guzki krwawnicze znajdują się powyżej linii zębatej,

• 2 stopień – guzki krwawnicze wypadają poniżej linii zębatej przy próbie parcia i defekacji, samoistnie cofają się,

• 3 stopień – guzki krwawnicze wypadają poniżej linii zębatej przy próbie parcia i defekacji, nie cofają się samoistnie, wymagają ręcznego odprowadzenia,
• 
4 stopień – guzki krwawnicze znajdują się na stałe poniżej brzegu odbytu mimo prób ręcznego odprowadzenia.

Hemoroidy - powikłania

Do najczęstszych powikłań choroby hemoroidalnej należą:

• zapalenie guzka krwawniczego lub tkanek sąsiadujących,
• krwawienie z odbytu,
• zakrzepica,
• uwięźnięcie guzka.

W przypadku pojawienia się takich powikłań pacjent zwykle odczuwa znacznie nasilone objawy bólowe, którym towarzyszyć może świąd, pieczenie oraz wydzielina zapalna z odbytu. Wystąpienie któregokolwiek z wyżej wymienionych objawów wymaga konsultacji chirurgicznej w celu oceny stopnia zaawansowania oraz kwalifikacji do leczenia zabiegowego, a w razie braku wskazań do nagłej interwencji chirurgicznej - leczenia objawowego, miejscowego i ogólnego.

Hemoroidy - leczenie

Istnieje szereg metod leczenia choroby hemoroidalnej począwszy od leczenia zachowawczego, poprzez metody instrumentalne, aż do leczenia operacyjnego. Ponieważ guzki krwawnicze odgrywają rolę fizjologiczną, a naturalny przebieg choroby ma charakter zaostrzeń i samoistnych remisji, decyzję o sposobie leczenia należy zawsze podejmować bardzo ostrożnie.

Hemoroidy to nie tylko wstydliwa i ukrywana przez wielu pacjentów  dolegliwość, ale także schorzenie, które może przerodzić się poważną chorobę, dlatego musisz przełamać barierę wstydu i udać się do lekarza, jeśli zauważyłeś u siebie objawy hemoroidów.


W artykule wykorzystano informacje ze strony:
http://hemoroidy.net/content/choroba-hemoroidalna